Zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej – orzeczenie SN

Niedawno Sąd Najwyższy zajmował się sprawą zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej.

Zgodnie z art. 446 § 4 k.c. Sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

W sprawie SN badał rozmiar krzywdy powoda oraz ocenę tej krzywdy przez sądy niższych instancji w kontekście przyznania odpowiedniego zadośćuczynienia za krzywdę.

W wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r. (IV CSK 192/12) Sąd Najwyższy uznał, że 50.000 tys zł. tytułem zadośćuczynienia za śmierć matki (kobieta zginęła w wypadku drogowym) jest kwotą rażąco zaniżoną i przyznał powodowi kwotę 105.000 zł, czyli uznał roszczenie w całości.

Warto zwrócić uwagę na to jakie kryteria do oceny i ustalania rozmiaru szkody i wysokości zadośćuczynienia wskazał Sąd Najwyższy:

Niewątpliwie krzywdę doznaną w wyniku śmierci osoby bliskiej bardzo trudno ocenić i wyrazić w formie pieniężnej. Każdy przypadek powinien być traktowany indywidualnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, przy czym ocena ta powinna opierać się na kryteriach obiektywnych, a nie na wyłącznie subiektywnych odczuciach pokrzywdzonego. Należy przy tym zaznaczyć, że zadośćuczynienie przewidziane w art. 446 § 4 k.c. jest odzwierciedleniem w formie pieniężnej rozmiaru krzywdy, która, jak słusznie wskazuje się w literaturze i orzecznictwie, nie zależy od statusu materialnego pokrzywdzonego.
Jedynie zatem rozmiar zadośćuczynienia może być odnoszony do stopy życiowej społeczeństwa, która pośrednio może rzutować na jego umiarkowany wymiar i to w zasadzie bez względu na status społeczny i materialny pokrzywdzonego.
Przesłanka „przeciętnej stopy życiowej” społeczeństwa ma więc charakter uzupełniający i ogranicza wysokość zadośćuczynienia tak, by jego przyznanie nie prowadziło do wzbogacenia osoby uprawnionej, nie może jednak pozbawiać zadośćuczynienia jego zasadniczej funkcji kompensacyjnej i eliminować innych czynników kształtujących jego rozmiar.
Nie ulega wątpliwości, że oceniając według kryteriów obiektywnych, trzeba stwierdzić, iż krzywda wywołana śmiercią matki jest jedną z najbardziej dotkliwych z uwagi na rodzaj i siłę więzów rodzinnych oraz rolę pełnioną w rodzinie przez matkę. W rozpoznawanej sprawie krzywda jest tym bardziej dotkliwa, że śmierć matki powoda nastąpiła nagle i nieoczekiwanie, w wypadku komunikacyjnym zawinionym przez sprawcę, bez przyczynienia się ofiary i dotknęła bardzo małe dziecko. Poczucie krzywdy wynikające z bólu, osamotnienia, cierpienia i bezradności powiększała niewątpliwie konieczność przeżywania przez małoletniego powoda niezrozumiałej dla niego utraty matki.
 Krzywda małoletniego powoda wynikająca z utraty matki jednej z dwóch najbliższych i najważniejszych dla dziecka osób, których nikt nie może zastąpić, jest niewątpliwie wyjątkowo dotkliwa i będzie trwać przez całe jego życie, a jej skutki są obecnie nie do przewidzenia. W pierwszym okresie krzywda była tym większa, że jako małe dziecko nie rozumiał on nagłej śmierci matki, która pozbawiła go normalnego życia rodzinnego i poczucia bezpieczeństwa.
Powyższy wyrok oczywiście nie oznacza, że Sądy będą przyznawały z tytułu krzywdy po stracie osoby najbliższej zadośćuczynienia w zbliżonych kwotach. Orzeczenie Sądu Najwyższego pokazuje jednak w jaki sposób Sądy niższych instancji powinny te kwoty miarkować.

2 myśli nt. „Zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej – orzeczenie SN”

  1. kosti napisał(a):

    ciekawe rozwiązanie

Dodaj komentarz